Gece Körlüğü – Retinitis Pigmentosa

Tıbbi denetim: Prof. Dr. Fevzi Şentürk · Son güncelleme: 7 Eylül 2026

Retinitis pigmentosa (gece körlüğü) nedir?

Retinitis pigmentosa (RP), retinadaki ışığa duyarlı hücrelerin kalıtsal olarak kademeli işlev kaybına uğradığı bir hastalık grubudur. Önce loş ışıkta görme ve çevresel görme etkilenir; ilerleyen dönemde görme alanı daralır. Seyir kişiden kişiye ve genetik alt tipe göre önemli ölçüde değişir.

Belirtiler

• Karanlığa uyumda güçlük, gece görüşünde azalma
• Görme alanının çevreden daralması (tünel görme)
• Işığa hassasiyet ve parlamadan rahatsız olma
• İleri dönemde merkezi görmenin de etkilenmesi

Tanı

Göz dibi muayenesi, görme alanı testi, optik koherens tomografi ve elektroretinografi (ERG) tanıda kullanılır. ERG, retinanın elektriksel yanıtını ölçerek hastalığın türü ve evresi hakkında bilgi verir. Genetik danışmanlık ve gerektiğinde genetik test, aile planlaması ve tedavi araştırmalarına katılım açısından değerlidir.

Tedavi ve destek

Bugün için hastalığı tümüyle durduran genel bir tedavi bulunmamaktadır. Yaklaşım; kalan görmenin en verimli kullanılması, eşlik eden sorunların tedavisi ve düzenli izlem üzerine kuruludur:

• Katarakt ve maküler ödem gibi eşlik eden durumların tedavisi görmede belirgin katkı sağlayabilir
• Az görenlere yönelik optik ve elektronik yardımcı cihazlar
• Işık koruması ve kontrast düzenlemeleri
• Belirli genetik alt tiplerde gen tedavisi çalışmaları sürmektedir; uygunluk genetik tanıya bağlıdır

İzlem

Düzenli göz muayenesi, görme alanı ve OCT takibi ile hastalığın seyri izlenir. Aile bireylerinin de değerlendirilmesi önerilir.

Retinitis Pigmentosa (Gece körlüğü), kalıtımsal olarak nesillere geçen retinaya bağlı her 4000 kişide bir görülen sıkıntılı bir göz hastalığıdır. Neticede Gece Körlüğü hastalığı gözümüzün retina bölümünü etkiler. Gözümüzün Retinası, ışığa duyarlı gözün arkasını kaplayan sinir tabakasıdır. Özellikle bu hastalık yavaş ilerleyen bir hastalık olup ileriki aşamalarında kesin bir görme kaybına neden olur. Ayrıca bu hastalık halk arasında “tavuk karası” hastalığı olarakta bilinmektedir.

Gece Körlüğü Hastalığına ne sebep olur?

Sonuçta Retinitis Pigmentosa, aileden kalıtımsal geçen bir grup göz hastalığının parçasıdır. Hastalığın tüm çeşitleri retinanın ışığı algılama kabiliyetini etkiler. Neticede Retina ile ilgili sorun aşağıdakilerden herhangi birinde gerçekleşmesi mümkündür:

• Çubuk hücreler.
• Koni hücreleri.
• Retinayı oluşturan hücreler arasındaki bağlantı.

Retinitis Pigmentosa’nın belirtileri nelerdir?

Özellikle Gece Körlüğü semptomları genellikle çocukluk veya ergenlik döneminde başlar. Bununla birlikte, her hasta semptomları farklı şekilde yaşaması mümkündür. Bilhassa Retinitis Pigmentosa hastası olan bazı kişilerde hastalık yavaş ilerlemektedir. Neticede zaman içerisinde ciddi bir görme kaybı oluşturur. Özellikle bazı hastalarda görme yetilerini çok daha hızlı ve ciddi şekilde kaybederler.

Hastalığın en yaygın semptomları: 

• Yetersiz aydınlatmada veya karanlıkta görmede zorluk.
• Merkezi görüşü veya yan veya çevresel görüşü görme yeteneğinde azalma.
• Okumakta zorlanmak.
• Ayrıntılı görüntüleri bulmakta zorlanma.
• Görülemeyen nesneler nedeni tökezleme veya takılma.
• Görüntüde parlama.

Bilhassa hastalığın belirtileri diğer göz hastalıkları gibi görünmesi mümkündür ve doğru teşhis için mutlaka göz doktorumuza başvurun.

Retinitis Pigmentosa nasıl teşhis edilir?

Göz Doktorumuz yasadığınız sorunu tanımlamak için geçmişinize yönelik sorular sorarak ayrıtılı bir değerlendirme sonrasında göz muayenenizi yapacaktır. Özellikle tanı koymak için aşağıdaki testlerden bir veya daha fazlasını yapabilir.

• Göz haritası testi.
• Oftalmoskopi.
• Göz kırma kusurları testi.
• Renk kusuru belirleme testi.
• Detaylı retina muayenesi.
• Gözün ultrasonu.

Retinitis Pigmentoza nasıl tedavi edilir?

Göz doktorumuz, aşağıdakilere dayalı olarak sizin için uygun tedaviyi seçmesi mümkündür.

• Yaşınız.
• Genel sağlık ve tıbbi geçmişiniz.
• Hastalığınızın seviyesi.
• Belirli ilaçları, prosedürleri veya terapileri ne kadar iyi idare edebileceğiniz.
• Tedavinin ne kadar süreceği.
• Sizin fikriniz veya tercihiniz.

Özellikle Retinitis Pigmentosa semptomları bazen diğer retina hastalıklarına benzeyebildiğinden, doğru teşhis için her zaman göz doktoruna başvurmanız gerekmektedir.

Erken Teşhis ve Tedavisi

Özellikle Gece Körlüğü hastalığının teşhisi ile hastalığın ilerlemesi durdurulması veya yavaşlatılması mümkündür. Ayrıca bu durumdaki hastalara subtenon PRP (trombositten zengin plazma) veya Wharton jöle Kök hücre tedavisi uygulamak mümkündür. Bu tedavinin amacı özellikle retinitis pigmentoza hastalığının ilerlemesini yavaşlatmak veya durdurmaktır. PRP veya Wharton jöle kaynaklı mezenkimal kök hücreler ile tedavi edilmektedir.

Ayrıca erken aşamalarda Wharton’un jöle türevli mezenkimal kök hücreleri ile tedavisi,  Gece Körlüğü – Tavuk Karası hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak veya durdurmak için herhangi bir olumsuz etki olmaksızın etkili ve güvenli bir seçenek olarak kabul edilmektedir.

Özellikle Retinitis Pigmentosa hastası olduğunuzdan şüpheleniyorsanız en kısa zamanda bir Retina Uzmanı Göz Doktorumuzdan randevu almanızı öneririz.

Faydalı bağlantılara tıklayarak ulaşabilirsiniz: Tecrübeli ve Uzman Göz Doktorlarımız Kimler?. Katarakt Ameliyatları Hakkında Bilmeniz Gereken Herşey. Hassas Profilli Hasta Programı Hakkında. Göz Tansiyonu Tedavileri Hakkında Bilmeniz Gereken Herşey.

Gece körlüğünde ucuz “çözüm” arayışına neden dikkat etmelisiniz?

Retinitis pigmentosa kalıtsal bir retina hastalığıdır ve bugün hastalığı geri döndüren bir tedavi yoktur. Bu boşluk, internette mucize vaat eden pahalı ya da ucuz uygulamalar için verimli bir zemin yaratır.

Karar verirken fiyata değil, fiyatın neyi kapsadığına bakmanızı öneririz. Ameliyat öncesinde şu dört başlığı sorun:

• Tanının doğruluğu: Tanı ERG, OCT ve görme alanı ile doğrulandı mı; benzer seyirli başka hastalıklar dışlandı mı?
• Vaatlerin kaynağı: Önerilen tedavinin hakemli yayınlarda karşılığı var mı, yoksa yalnız tanıklıklara mı dayanıyor?
• Genetik danışma: Kalıtım biçimi ve aile taraması konuşuldu mu?
• Az görme desteği: Kalan görmeyi verimli kullanmak için cihaz ve rehabilitasyon planlandı mı?

Ayrıca şunu hatırlatmak isteriz: bu hastalıkta izlem, düzenli muayene ve kalan görmenin korunması esastır. Doğrulanmamış bir yönteme harcanan zaman, geri kazanılamayan tek kaynaktır.

Sıkça sorulan sorular

Tüm sıkça sorulan sorular →

Bu sayfayı denetleyen hekim

Prof. Dr. Fevzi Şentürk — Göz Hastalıkları Profesörü — retina hastalıkları ve vitreoretinal cerrahi, Nişantaşı Hastanesi Göz Merkezi. Hekim sayfası

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tedavi kararı, muayene ve tetkiklerin değerlendirilmesiyle verilir.