Evisserasyon ve Enükleasyon – Protez Göz Ameliyatı

Tıbbi denetim: Op. Dr. Alim Hüseynov · Son güncelleme: 7 Eylül 2026

Protez göz cerrahisi: evisserasyon ve enükleasyon

Görme işlevini yitirmiş, ağrılı ya da yapısal bütünlüğü bozulmuş bir gözde, hastanın konforu ve yüz simetrisinin korunması amacıyla protez göz uygulaması gündeme gelebilir. İki temel cerrahi vardır.

• Evisserasyon: Göz küresinin iç içeriği çıkarılır, dış tabaka (sklera) yerinde bırakılır ve içine implant yerleştirilir. Kas bağlantıları korunduğu için protez hareketi genellikle daha iyidir.
• Enükleasyon: Göz küresi bütünüyle alınır ve yerine implant yerleştirilir. Göz içi tümör gibi durumlarda tercih edilir.

Hangi durumlarda uygulanır?

• Görmesi kalmamış, ilaçla geçmeyen ağrılı göz
• Ciddi travma sonrası onarılamayan göz
• Kontrol altına alınamayan ileri enfeksiyon
• Göz içi tümör (bu olgularda cerrahi seçimi onkolojik değerlendirmeye göre yapılır)

Protezin hazırlanması ve bakımı

Cerrahiden sonra doku iyileşmesi beklenir; genellikle birkaç hafta içinde ölçü alınarak kişiye özel protez hazırlanır. Protez, göz kapaklarının arkasına yerleştirilen ince bir kabuktur ve göz küresinin yerini almaz. Düzenli temizlik, kuruluk için nemlendirici damlalar ve yıllık kontrol önerilir; protez zamanla aşınabileceğinden belirli aralıklarla yenilenir.

Beklentiler

Protez, doğal görünümü büyük ölçüde sağlar ve göz hareketlerine kısmen katılır. Hareket miktarı uygulanan cerrahiye ve implant tipine göre değişir. Bu süreçte psikolojik uyum da önemlidir; hasta ve yakınlarının bilgilendirilmesi tedavinin parçasıdır.

Evisserasyon ve Enükleasyon nedir?

Bu terimlerin anlamı göz yuvasından veya yörüngeden çıkarmak için yapılan ameliyatı ifade eder. Enükleasyon, göz kapaklarının ve göz kaslarının astarını geride bırakarak tüm göz küresinin cerrahi olarak çıkartılması işlemidir. Evisserasyon, gözün beyaz kısmını (sklera) ve göz kaslarını sağlam bırakarak sadece gözün içeriğini çıkartma işlemidir.

Evisserasyon veya Enükleasyon Cerrahisi

Özellikle boşalan göz yuvasına protezi yerleştirmeden önce hazırlamak gerekmektedir. Özetle göz yuvasını hazırlamak üzere gözü çevreleyen dokuya uyum sağlamak için orbital implantlar ve gözün içine yerleştirilen occular kalıplar kullanılmaktadır. Özellikle iki parçalı orbital implant ve oküler protez sistemi, göz yuvasının stabil ve iyi tolere edilen estetik restorasyonunu sağlamaktadır. Bilhassa orbital implant ve oküler protez yerleştirilerek gözün alınmasıyla görme sağlanamasa da doğal bir görünüm elde edilir.

Orbital implantlar

Neticede gözünüz çıkarıldığında kaybolan doku hacmini yerine koymak için yuvadaki (konjonktiva) astarın arkasına yerleştirilen küresel şekildeki protezlerdir. Bilhassa ekstraoküler kaslar, implantın yer değiştirmesini önlemek ve soket hareketine yardımcı olmak için implant yüzeyine takılması mümkündür.

Oküler kalıplar

Özellikle iyileşme sürecinde kapanma veya adezyonları önlemek için ameliyattan sonra kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Neticede Uygunlaştırıcılar, iç yüzeyleri yaklaşık olarak yörüngenin eğriliğine göre şekillendirilmiş küçük, akrilik kap şekilli aparatlardır. Ayrıca kalıp kullanımı hastalarda önemli bir klinik farklılık yaratmaktadır. Bilhassa göz yuvası iyileşirken ve şişlik azalırken kalıplar 6 ila 8 hafta yerinde kalacaktır.

Oküler Protez (yapay göz), bir enükleasyon, evisserasyon veya orbital ekzonasyonun ardından mevcut olmayan doğal gözün yerini alan bir protez türüdür. Protez kalıpların yerini alır ve bir orbital implantın üzerine ve göz kapaklarının altına oturur.
Bu ameliyatı yapacak Göz Doktoru, travma veya hastalık nedeniyle gözünü veya gözünü kaybetmiş kişiler için oküler protezlerin imalatında ve takılmasında uzmanlaşmış Oküloplastik Göz Cerrahı olmalıdır.

Enükleasyon veya Evisserasyon neden gereklidir?

Özellikle bu prosedürler aşağıdakiler için yapılır:

• Ciddi bir yaralanmadan sonra.
• Göz içi tümörü çıkarmak.
• Kör bir gözdeki ağrıyı kontrol etmek.
• Göz içindeki ciddi bir enfeksiyonu hafifletmek.
• Şekil bozukluğu olan bir kişinin kozmetik olarak iyileştirilmesi için bir gözün alınması mümkündür.

Alternatif tedaviler mevcut mu?

Özellikle doktorunuz başka tedavi alternatifleri için sizinle görüşecektir. Daha fazla bilgiye ihtiyacınız olduğunu düşünüyorsanız, lütfen doktorumuza danışınız.

Evisserasyon Ameliyatı olmamayı seçersem ne olur?

Özellikle gözünüzü aldırmamayı seçerseniz, birkaç farklı sonuç ile karşılaşmanız muhtemeldir. Bilhassa göz içi tümörü büyümeye veya vücudun diğer bölgelerine yayılmaya devam ederek tedaviyi zorlaştıracaktır. Enfekte bir göz daha da kötüleşebilir ve enfeksiyon yayılarak tedaviyi ve ağrı yönetimini zorlaştırması mümkündür.

Neden bir prosedürü diğerine tercih etmelisiniz?

Enükleasyon, genellikle bir göz içi tümörünü ve ciddi enfeksiyonu tedavi etmek veya göze gelen travmayı takiben ciddi bir otoimmün durum (sempatik oftalmi olarak adlandırılır) geliştirme riskini azaltmak için göz çıkarılması için kullanılan bir prosedürdür.

Özellikle Eviserasyon daha az invaziv bir işlemdir. Ve ameliyat edilecek gözün durumuna göre bir seçenek olabilir. Cerrahınız sizin için en uygun ameliyatı önerecektir.

Evisserasyon ve Enükleasyon Ameliyatı nasıl yapılır?

Her iki ameliyat da ameliyathanede ve genel anestezi altında yapılır.

Neticede göz çıkarıldığında kaybolan doku hacmini yerine koymak için soketinizdeki konjonktiva dokusunun arkasına top seklinde bir küre implant yerleştirilir. İmplant silikon, plastik ve Medpor (gözenekli polietilen), hidroksiapatit veya biyoseramik gibi gözenekli implantlardan yapılmıştır. Özellikle implant daha sonra takıldığında implantın ve yapay gözün hareketini sağlamak için göz kaslarına bağlanması mümkündür. Bilhassa ameliyat sonunda göz yuvasına, yuvanın şeklini korumaya ve şişmeyi azaltmaya yardımcı olmak için bir kalıp (ince plastik kabuk) yerleştirilecektir. Mutlaka operasyon anestezi altında yapılmaktadır. Bu genellikle ameliyattan birkaç saat sonra ağrının azalmasında etkilidir. Özellikle ameliyattan sonra oluşan ağrı genellikle ağrı kesiciler tarafından bertaraf edilmesi mümkündür. Operasyon yaklaşık bir ila iki saat sürer ve operasyondan sonra 1 gün hastanede kalmanız gerekecektir.
Şişmeye yardımcı olmak için genellikle bir basınç bandajı konur.
İyileştiğinde, göz yuvanız dudağınızın iç kısmındaki cilde benzer görünecektir. Özellikle gözyaşı fonksiyonunuz etkilenmeyecek ve suni gözünüzü taktırdığınızda göz kapaklarınızı normal şekilde açıp kapatabileceksiniz.

Ameliyat öncesi ve Ameliyat günü

Ameliyatınızdan önce göz doktorumuz ameliyatınız hakkında sizinle konuşacaktır. Ameliyatınızın olduğu gün göz doktorumuz size bazı testler yapacaktır.

Ameliyat günü yanınızda getirmeniz gerekenler:

• Düzenli aldığınız ilaçlar
• İhtiyaç duyabileceğiniz kişisel eşyalar

Ameliyattan sonra

• Ayılma odasında uyanacaksınız ve ameliyatlı gözünüz üzerinde basınçlı bir bandaj veya ped olacak.
• Uyandıktan sonra hastanede kalmanız gerekiyorsa odanıza götürüleceksiniz.
• Eğer doktorunuz evinize gitmenize izin verirse aynı gün evinize gitmeniz mümkündür.
• Göz yuvanız kırmızı olacak ve muhtemelen birkaç hafta şişecektir.
• İşlemin yanından renkleri ve diğer görüntüleri görebilirsiniz (yani, ‘hayalet göz’). Bu semptom kendiliğinden düzelir.
• Basınç yastığı 6 ila 14 gün boyunca açık kalacaktır.
• Ped çıkarıldığında, iyileşmeye yardımcı olmak için yuvada göz damlası ve/veya merhem kullanılacaktır.
• Bazı hastalar için göz damlaları zorlayıcı olabilir, bu nedenle size yardım edecek birine ihtiyacınız olur.
• Damlaları kullanmadan önce ve sonra ellerinizi yıkadığınızdan emin olun.
• Ameliyattan sonraki ilk 2-3 gün istirahat etmelisiniz. Kalan gözünüzün hareketi de implantın hareket etmesine neden olur ve bu da ağrıya neden olacaktır.
• Göz yuvasında baskıya neden olabileceğinden ve ağrılı olabileceğinden eğilmekten kaçının.
• Doktorunuz ağrı kesici ve bulantı önleyici ilaçlar vercektir.
• Yapay göz yapılana kadar genellikle göz yuvasına bir yama takılır.
• İşleminizden yaklaşık 4 ila 6 hafta sonra doktorunuzla bir takip randevunuz olacaktır. Bu, daha fazla tedaviye ihtiyaç duyacak herhangi bir komplikasyonun tespit edilmesine yardımcı olacaktır.
• Ameliyattan sonra protez olarak bilinen yapay bir göz takılacaktır.

Daha detaylı bilgi için Oküloplastik Göz Doktorumuzdan randevu alabilirsiniz.

Faydalı bağlantılara tıklayarak ulaşabilirsiniz: Tecrübeli ve Uzman Göz Doktorlarımız Kimler? Göz Tümörleri ve Kanser Tedavisi Hakkında Bilmeniz Gereken Herşey. Hassas Profilli Hasta Programı Hakkında. Eviserasyon ve Enükleasyon (Hakkında Dış Kaynak)

Düşük maliyetli protez göz uygulamasından neden kaçınmalısınız?

Protez gözde sonucu belirleyen iki şey vardır: ameliyatta konan implantın hacmi doğru tamamlaması ve protezin kişiye özel hazırlanması. Ucuz uygulamalarda çoğu zaman hazır kalıp protez verilir; bu, kapak düşüklüğü, akıntı ve uyumsuz görünümle sonuçlanır.

Karar verirken fiyata değil, fiyatın neyi kapsadığına bakmanızı öneririz. Ameliyat öncesinde şu dört başlığı sorun:

• İmplant: Boşluğa uygun ölçüde implant konacak mı; kaslar implanta dikilecek mi?
• Kişiye özel protez: Protez ölçü alınarak mı hazırlanıyor, yoksa hazır kalıp mı veriliyor?
• Renk ve simetri: İris rengi ve damar deseni diğer gözle eşleştiriliyor mu?
• Bakım ve yenileme: Cilalama ve yenileme aralıkları anlatıldı mı; kontroller fiyata dahil mi?

Ayrıca şunu hatırlatmak isteriz: protez göz günlük yaşamda sürekli kullanılan bir cihazdır. Dolayısıyla uyum ve bakım, üzerinden tasarruf edilecek son kalemlerdir.

Sıkça sorulan sorular

Tüm sıkça sorulan sorular →

Bu sayfayı denetleyen hekim

Op. Dr. Alim Hüseynov — Göz Hastalıkları Uzmanı — refraktif lazer cerrahisi, kornea ve oküloplastik cerrahi, Nişantaşı Hastanesi Göz Merkezi. Hekim sayfası

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tedavi kararı, muayene ve tetkiklerin değerlendirilmesiyle verilir.