Glokom Göz Tansiyonu Hakkında

Göz Tansiyonunun Nedenleri

Neticede Glokom, optik sinire verilen hasarın bir sonucudur. Özellikle bu sinir giderek bozulurken görme alanınızda kör noktalar oluşur. Tam olarak bilinmeyen nedenlerden dolayı, bu sinir hasarı genellikle gözdeki artan basınçla ilişkilidir.

Yüksek göz basıncı, gözünüzün içinde akan bir sıvının birikmesinden kaynaklanır. Bu iç sıvı normalde iris ve korneanın birleştiği açıda trabecular ağ denilen bir dokudan dışarı akar. Sonuçta sıvı aşırı üretildiğinde veya drenaj sistemi düzgün çalışmadığında sıvı normal hızında dışarı akamaz ve göz basıncı artar.

Özellikle Glokom ailelerde irsi olarak görülme eğilimindedir. Bazı insanlarda, bilim adamları yüksek göz tansiyonu ve optik sinir hasarı ile ilgili genleri tanımlamış durumdadırlar.

Glokom türleri şunları içerir:

Açık açılı glokom

Özellikle Açık Açılı Glokom, hastalığın en yaygın şeklidir. Kornea ve irisin oluşturduğu drenaj açısı açık kalır. Ancak trabecular ağ kısmen bloke olur. Neticede gözdeki basıncın giderek artmasına neden olur. Bu basınç optik sinire zarar verir. O kadar yavaş olur ki, bir problemin farkına bile varmadan görüşünüzü kaybetmeniz mümkündür.

Açı kapanması Glokomu

Kapalı açılı Glokom olarak da adlandırılan Açı Kapanması Glokomu, iris, kornea ve iris tarafından oluşturulan drenaj açısını daraltmak veya tıkamak için öne doğru şiştiğinde ortaya çıkar. Sonuç olarak, sıvı göz içinden dolaşamaz ve basınç artar. Bazı insanlar dar drenaj açılarına sahiptir ve bu da onları Açı Kapanması Glokomu riskini artırır.

Özellikle Açı Kapanması Glokomu aniden (akut) veya yavaş yavaş (kronik) türü ile ortaya çıkması mümkündür. Bilhassa Akut Açı Kapanması glokomu tıbbi bir acil durumdur.

Normal tansiyonlu Glokom

Normal tansiyonlu Glokomda, göz basıncınız normal aralıkta olsa bile optik siniriniz hasar görür. Bunun kesin sebebi halen bilinmemektedir. Hassas bir optik siniriniz olabilir veya optik sinirinize daha az kan gidiyor olabilir. Bu sınırlı kan akışına ateroskleroz veya dolaşımı bozan diğer koşullar neden olması mümkündür. Ateroskleroz atardamarlarda yağ birikintilerinin yani plak birikmesi demektir.

Çocuklarda Glokom

Özellikle bebeklerde ve çocuklarda Glokom olması mümkündür. Bilhassa doğumdan itibaren veya yaşamın ilk birkaç yılında gelişmesi mümkündür. Özellikle optik sinir hasarına drenaj tıkanıklıkları veya altta yatan bir tıbbi durum neden olması mümkündür.

Pigmenter Glokom

Pigmenter Glokomda, irisinizdeki pigment granülleri drenaj kanallarında birikir ve gözünüzden çıkan sıvıyı yavaşlatır veya bloke eder. Özellikle koşma gibi aktiviteler bazen pigment granüllerini karıştırır, onları trabecular ağ üzerinde biriktirir ve aralıklı basınç yükselmelerine neden olur.

Risk faktörleri

Glokomun kronik formları herhangi bir belirti veya semptom ortaya çıkmadan önce görüşü bozabileceğinden, şu risk faktörlerinin farkında olmanız gerekmektedir:

• Göz içi basıncının yüksek olması (göz içi basıncı).
• 60 yaşın üzerinde olmak.
• Ailede glokom öyküsü olması.
• Diyabet, kalp hastalığı, yüksek tansiyon ve orak hücreli anemi gibi belirli tıbbi rahatsızlıklara sahip olmak.
• Merkezde ince kornealara sahip olmak.
• Aşırı derecede miyop veya ileri görüşlü olmak.
• Göz yaralanması veya belirli göz ameliyatları geçirmiş olmak.
• Kortikosteroid ilaçları, özellikle göz damlalarını uzun süre kullanmak.

Glokom Teşhisi

Doktorunuz tıbbi geçmişinizi gözden geçirecek ve kapsamlı bir göz muayenesi yapacaktır. Aşağıdakiler de dahil olmak üzere çeşitli testler yapabilir:

• Göz içi basıncının ölçülmesi (tonometri)
• Genişletilmiş göz muayenesi ve görüntüleme testleri ile optik sinir hasarı testi
• Görme kaybı alanlarının kontrol edilmesi (görsel alan testi)
• Kornea kalınlığının ölçülmesi (pakimetri)
• Drenaj açısının incelenmesi (gonyoskopi)

Bu kendi kendine bakım yöntemleri, görme kaybını önlemede veya ilerlemesini yavaşlatmada önemli olan glokomu erken evrelerinde tespit etmenize yardımcı olabilir.

Yaşam tarzı ve ev tedavisi

Bu ipuçları, yüksek göz basıncını kontrol etmenize veya göz sağlığını geliştirmenize aşağıdaki hususlar yardımcı olması mümkündür.

• Sağlıklı diyetle beslenin. Sağlıklı bir diyet izlemek sağlığınızı korumanıza yardımcı olacaktır. Ancak glokomun kötüleşmesini engellemez. Çinko, bakır, selenyum ve antioksidan vitaminler C, E ve A dahil olmak üzere birçok vitamin ve besin göz sağlığı için önemlidir.
• Güvenli bir şekilde egzersiz yapın. Düzenli egzersiz, açık açılı glokomda göz basıncını azaltacaktır. Uygun bir egzersiz programı hakkında doktorunuzla konuşun.
• Kafeini sınırlayın. Çok miktarda kafein içeren içecekler göz tansiyonunuzu arttırması mümkündür.
• Düzenli bir şekilde her gün sıvı tüketin.
• Kısa bir süre içinde herhangi bir sıvıdan bir litre veya daha fazla içmek, göz basıncını geçici olarak artırabilir.
• Başınız yüksekte uyuyun. Başınızı yaklaşık 20 derece hafifçe yukarıda tutan kama bir yastık kullanmanın, uyurken göz içi basıncını azalttığı gösterilmiştir.
• Mutlaka doktorunuzun verdiği reçeteli ilaçları kullanın. Göz damlalarınızı veya diğer ilaçlarınızı reçete izah edildiği şekilde kullanız gerekecektir. Bu sizin tedaviden mümkün olan en iyi sonucu almanıza yardımcı olacaktır. Damlaları tam olarak belirtildiği şekilde kullandığınızdan emin olun. Aksi takdirde, optik sinir hasarınız daha da kötüleşebilir.

Glokomun Tedavisi

Glokomun neden olduğu hasar geri döndürülemez. Ancak tedavi ve düzenli kontroller, özellikle hastalığı erken evrelerinde yakalarsanız görme kaybını yavaşlatmaya veya önlemeye yardımcı olması mümkündür.

Glokom, göz basıncınız (göz içi basıncı) düşürülerek tedavi edilmektedir. Durumunuza bağlı olarak seçenekleriniz reçeteli göz damlaları, ağızdan alınan ilaçlar, lazer tedavisi, ameliyat veya bunların herhangi bir kombinasyonunu içerebilir.

Gözyaşı Damlası

Glokom tedavisi genellikle reçeteli göz damlaları ile başlar. Bunlar, sıvının gözünüzden nasıl aktığını iyileştirerek veya gözünüzün yaptığı sıvı miktarını azaltarak göz basıncını düşürmeye yardımcı olması mümkündür. Göz tansiyonunuzun ne kadar düşük olması gerektiğine bağlı olarak, Doktorumuzun vereceği göz damlalarından birden fazlasının reçeteli bir şekilde kullanılması gerekecektir.

Ağızdan alınan ilaçlar

Göz damlası tek başına göz tansiyonunuzu istenen düzeye indirmezse, doktorumuz oral yoldan alacağınız bir ilaç da verebilir.

Cerrahi müdahale ve diğer tedaviler

Diğer tedavi seçenekleri arasında lazer tedavisi ve çeşitli cerrahi işlemler yer alır. Aşağıdaki teknikler, göz içindeki sıvının drenajını iyileştirmeyi ve böylece basıncı düşürmeyi amaçlar:

Lazer tedavisi: Açık açılı glokomunuz varsa Lazer Trabeculoplasty bir seçenektir. Doktorunuz trabecular ağdaki tıkanmış kanalları açmak için küçük bir lazer ışını kullanır. Bu prosedürün tam etkisinin ortaya çıkması birkaç hafta sürmesi mümkündür.

Trabeculectomy ameliyatı: Cerrahi bir prosedürle, cerrahınız gözün beyazında (sclera) bir açıklık oluşturur ve trabecular ağın bir kısmını çıkarır.

Drenaj-Tüp Yöntemi: Bu prosedürde, göz cerrahınız göz basıncınızı düşürmek için fazla sıvıyı boşaltmak için gözünüze küçük bir tüp yerleştirir.

Minimal invaziv Glokom cerrahisi (MIGS). Doktorunuz göz tansiyonunuzu düşürmek için bir MIGS prosedürü önerebilir. Bu prosedürler genellikle daha az acil postoperatif bakım gerektirir ve Trabeculectomy veya bir Drenaj Tüpü kurmaktan daha az risk taşır. Genellikle katarakt ameliyatı ile birleştirilirler. Bir dizi MIGS tekniği mevcuttur ve doktorunuz hangi prosedürün sizin için uygun olabileceğini belirleyecektir.

İşleminizden sonra, takip muayeneleri için doktorunuzu görmeniz gerekir. Ve göz tansiyonunuz yükselmeye başlarsa veya gözünüzde başka değişiklikler meydana gelirse, sonunda ek prosedürlerden geçmeniz gerekebilir.

Akut açı kapanması Glokomunun tedavisi

Akut Açı Kapanması Glokomu tıbbi bir acil durumdur. Size bu durum teşhisi konulursa, gözünüzdeki basıncı azaltmak için acil tedaviye ihtiyacınız olacaktır. Bu genellikle hem ilaç hem de lazer veya diğer cerrahi prosedürleri gerektirir.

Doktorun bir lazer kullanarak irisinizde küçük bir açıklık oluşturduğu Lazer Periferik İridotomy adı verilen bir prosedürünüz olabilir. Bu, sıvının içinden akmasına izin vererek göz basıncını azaltır. Genelde yaygın olan Glokom Ameliyatları yöntemleri ve Tüp yerleştirmede 3 değişik teknik kullanılmaktadır.

• Ekspres
• Molteno
• Amed

Bu tedavilerin hangisinin uygulanacağına gözünüzün durumuna göre göz cerrahiniz karar verecektir.

Hastalıkla Başa çıkma ve destek alma

Glokom teşhisi konuluğunda, potansiyel olarak ömür boyu tedavi, düzenli kontroller ve ilerleyici görme kaybı olasılığı ile karşı karşıya kalırsınız.

Tedaviniz boyunca iyi bir Retina Uzmanı bir Göz Doktoruna gitmeniz gerekmektedir.

Doktor Randevunuza gelmeden yapmanız gereken hazırlıklar

Randevunuzdan önce aşağıdakilerin bir listesini yapın:

• Sahip olduğunuz semptomlar ve ne kadar süredir var?
• Aldığınız tüm ilaçlar, takviyeler ve vitaminler, dozları dahil listeleyin.
• Görme değişiklikleri veya göz rahatsızlığı gibi geçmişte yaşadığınız herhangi bir göz problemi var mı?
• Glokomlu aile üyeleri, ne tür glokomları vardı ve durumun onlar için ne kadar şiddetli olduğu araştırın.
• Varsa önceki glokom testi – örneğin görme alanları, görüntüleme veya göz muayenesi kayıtları temin edin.

Düşük maliyetli glokom tedavisinden neden kaçınmalısınız?

Glokom tek seferlik bir işlem değil, ömür boyu süren bir takip ilişkisidir. Ucuz çözüm arayışı çoğu zaman takibin seyrekleşmesi anlamına gelir; oysa kaybedilen sinir lifleri geri gelmez.

Karar verirken fiyata değil, fiyatın neyi kapsadığına bakmanızı öneririz. Ameliyat öncesinde şu dört başlığı sorun:

• Takip testleri: Görme alanı ve OCT belirli aralıklarla tekrarlanıyor mu; önceki testlerle karşılaştırılıyor mu?
• Basınç ölçümü: Ölçüm yöntemi ve kornea kalınlığı dikkate alınıyor mu?
• Tedavi planı: Damla, lazer ve cerrahi seçenekleri hangi sırayla, neden öneriliyor?
• Süreklilik: Kontrolleri aynı merkezde, aynı cihazlarla sürdürebilecek misiniz?

Ayrıca şunu hatırlatmak isteriz: glokomda amaç görmeyi geri getirmek değil, kalanı korumaktır. Dolayısıyla düzenli takip, üzerinden tasarruf edilecek son kalemdir.

Bu sayfayı denetleyen hekim

Prof. Dr. Levent Alimgil — Göz Hastalıkları Uzmanı — katarakt, glokom ve göz içi lens cerrahisi, Nişantaşı Hastanesi Göz Merkezi. Hekim sayfası

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amaçlıdır ve hekim muayenesinin yerine geçmez. Tedavi kararı, muayene ve tetkiklerin değerlendirilmesiyle verilir.